Rzeźby wykonane za pomocą modelu
Wykonywanie rzeźb w betonie za pośrednictwem modelu przebiega następująco (rys. 9-31):
a. Najpierw wykonuje się z gliny w skali naturalnej model postaci (rys. 9-31a)
na podstawie projektu w skali zmniejszonej.
b. Po starannym wykończeniu modelu glinianego, aż do najdrobniejszych
szczegółów, otacza się postać obudową z desek (rys. 9-31b), tworząc rodzaj
beczki, silnie ściągniętej obręczami.
c. Wolną przestrzeń pomiędzy obudową a postacią z gliny wypełnia się płyn-
nym gipsem (rys. 9-31c).
d. Po częściowym stwardnieniu gipsu usuwa się obręcze i odeskowanie, po
czym gips tnie się na bloki (rys. 9-31d) i usuwa je na bok. Figurę z gliny, jako
niepotrzebną, niszczy się.
e. Bloki gipsowe zestawia się ponownie jako formę do wykonania z niej
postaci z betonu; od zewnątrz umacnia się bloki gipsowe opaskami stalo-
wymi (rys. 9-31e). Aby ustalić położenie tych bloków, dobrze jest obudować je
skrzynią, a miejsce między skrzynią a blokami wypełnić ubitym mokrym
piaskiem.
f. Przestrzeń ujętą blokami gipsowymi wypełnia się starannie wysokowarto-
ściowym betonem. Masa betonowa powinna składać się z doborowego cementu
marki 350 (ok. 300 kg/m3), czystego piasku oraz kilku frakcji dobranego tłucznia
(np. bazaltowego), bez ziaren iglastych i płaskich. Beton narzuca się warstwami
(rys. 9-31f), wibrując go starannie i wzmacniając w różnych kierunkach poziomo
leżącymi prętami stalowymi. Równolegle należy wykonywać walce kontrolne
w celu stwierdzenia wytrzymałości betonu. Przy krótkim terminie wykonania
pomnika można przyspieszyć twardnienie betonu za pomocą pary w ten sposób,
że zabetonowuje się w betonie rury 0 50 lub 75 mm, w które wprowadza się
parę. Ponadto należy zabetonować dwie rurki na termometry do pomiaru tem-
peratury masy betonowej w czasie jej nagrzewania.
g. Po zabetonowaniu całej postaci i po stwardnieniu betonu usuwa się na
bok bloki gipsowe (rys. 9-31g), powierzchnie betonu oczyszcza dmuchawą pia-
skową, po czym dla nadania odpowiedniej faktury metalizuje się powierzchnię
betonu przy użyciu pistoletu lub tp.