Znane są przyczyny, dla których rzeźba stanowi nową wielką dziedzinę sto­sowania betonu o szlachetnym kruszywie. Wykonywanie bowiem rzeźb lub innych zdobniczych przedmiotów plastycznych tylko z kamienia naturalnego wymaga zużycia znacznej ilości cennego materiału, szczególnie gdy chodzi o rzadsze gatunki kamienia. Ponadto obróbka kamienia naturalnego, nawet częściowo zmechanizowana, pochłania wielką ilość godzin roboczych wysoko kwalifikowanych rzemieślników-kamieniarzy czy rzeźbiarzy, dając znaczną ilość odpadów. Te wszystkie wady ustępują, gdy kamień naturalny zastąpimy należycie wy­konanym betonem. Po przygotowaniu modelu z gipsu lub gliny można wykonać formę gipsową lub betonową i odlewać z niej znaczną ilość egzemplarzy ta­niego materiału, jakim jest beton. Odlewy nie wymagają użycia robocizny wy­soko kwalifikowanej, możemy również uzyskać oszczędność materiału wykonu­jąc odlewy wewnątrz puste. W przypadkach najprostszych, gdy będzie chodziło o takie wyroby ze sztucz­nego kamienia jak podstawy pod figury, płyty nagrobkowe itp. przedmioty o regularnych geometrycznych kształtach, będziemy się posługiwać formą drew­nianą, od wewnątrz ostruganą i pociągniętą szelakiem lub tp. Jeżeli w takim bloku betonowym zdarzy się jakiś szczegół dekoracyjny nie dający się wykonać w drewnie, to wtedy umocowujemy w odpowiednim miejscu formy przygolo^ wany przedtem negatyw z gipsu lub betonu, który w odlewie odda żądane szczegóły zdobnicze. Rysunek 9-29 przedstawia formę do wykonania podstawy pod zegar słoneczny, pokazany na rys. 9-30. Do wnętrza formy wrzuca się najpierw masę sztucznego kamienia układając ją ręcznie przy ścianach formy warstwą o grubości ok. 5 cm, tak aby wypełniła ona szczelnie wszelkie załomy. Następnie wypełnia się rdzeń formy betonem zbliżonej zawartości cementu i wody, aby uzyskać w obu materiałach te same zjawiska skurczu i zmian termicznych. Beton ten należy ubijać ostrożnie, aby nie przesunąć zewnętrznej warstwy okładzinowej. W celu zaoszczędzenia betonu zmniejszenia ciężaru bloku wkłada się do wnętrza rdzeń drewniany, który następnie wyciąga się. Przy wyrobach o zawiłych kształtach forma składa się z większej ilości czę­ści. Aby te części stanowiły po złożeniu jedną całość, opasuje się je klamrami stalowymi przy użyciu klinów drewnianych albo też, oprócz wielu części formy wewnętrznej, wykonuje jeszcze płaszcz zewnętrzny dwudzielny, który te drobne części utrzymuje w sztywnym położeniu. Po odjęciu formy pozostawia się rzeźbę przez 2 do 3 tygodni w miejscu ciepłym i osłoniętym, polewając ją często wodą, aby twardniała stale w wilgoci. Nawilżanie betonu jest niezbędne nie tylko dlatego, aby beton uzyskał po­trzebną wytrzymałość, ale przede wszystkim w tym celu, aby uchronić go od rys włoskowatych i wykwitów, psujących bardzo jego zewnętrzną fakturę. Na końcu wreszcie przypada czynność wykończenia powierzchni rzeźby. Na­leży ją więc: pozostawić w stanie suchym surowym, usunąwszy tylko ślady po stykach części form, zmyć roztworem kwasu solnego (1 : 20), a potem spłukać dobrze wodą, aby ujawnić strukturę okładziny, odrobić powierzchnię po kamieniarsku, np. przez drobne groszkowanie (por. p. 9.4.2).