Przeguby
Ponieważ wykonanie przegubów jest wybitnie pracochłonne, przeto należy je stosować tam, gdzie jest to nieodzowne.
W konstrukcjach żelbetowych przeważnie stosuje się tzw. półprzeguby (rys. 6-9).
Przy niezbyt dużych siłach pionowych docisk w przegubie może być przeniesiony przez pręty pionowe (rys. 6-9a). Wówczas na ogół nie stosuje się przekładek elastycznych, przy czym obie stykające się powierzchnie dozbraja się powierzchniowo siatkami zbrojeniowymi z prętów 10 lub 12 mm. Zadaniem tych siatek jest wzmocnienie wytrzymałości betonu w powierzchniach stykowych oraz przejęcie poziomej siły rozciągającej występującej w dolnej części słupa i w górnej części stopy fundamentowej.
Nieprzesuwność słupa względem stopy fundamentowej przeważnie jest zapewniona dzięki tarciu w miejscu styku obu tych elementów, niemniej jednak dla pełnego zabezpieczenia stosowane są ukośnie odgięte pręty obliczone na działanie siły rozporu.
W półprzegubie podanym na rys. 6-9b siłę podłużną przenosi w tym przypadku tylko podłużne zbrojenie umieszczone w jednym rzędzie, przy czym podkładka 1 stanowi tylko wypełnienie, umożliwiając nieznaczne obroty przegubu.
Przekładkę stanowi zazwyczaj kilka warstw papy na lepiku lub też płyta korkowa o grubości 10-r-20 mm.
Jeżeli siły podłużne są stosunkowo duże, wówczas przenosi je zbrojenie o większym przekroju, umieszczone w dwóch rzędach i obetonowane na szerokości nie większej niż Vs szerokości przekroju (rys. 6-9c). W pozostałej powierzchni styku znajduje się przekładka nie mająca znaczenia wytrzymałościowego.
Przy bardzo dużych siłach pionowych zbrojenie (o dużym przekroju) nie mieści się w dwóch rzędach, dlatego wówczas stosujemy ołowiane przekładki (rys. 6-9d), które przenoszą pionowe reakcje za pomocą docisku na powierzchni spodu słupa oraz górnej części stopy fundamentowej. Przy obliczaniu powierzchni podkładki ołowianej przyjmuje się dopuszczalne naprężenie Gd = = 130 kG/cm2. Grubość blachy ołowianej przyjmuje się zwykle równą 15-=-H-20 mm.
Aby docisk nie spowodował zmiażdżenia betonu, należy układać kilka warstw siatek z prętów o małej średnicy. Przekrój prętów jednej siatki jednego kierunku w cm2 można obliczać z empirycznego wzoru
w którym N — siła podłużna w przegubie, w kG.
Dopuszczalną wartość siły docisku N w przegubie można obliczać ze wzoru
gdzie: Nn — siła niszcząca,
Rs — wytrzymałość słupowa betonu,
s — współczynnik pewności, Fd — powierzchnia docisku, C — współczynnik zwiększający.
Wartość współczynnika C jest zależna od stosunku powierzchni F, na którą przekazuje się obciążenie, do powierzchni docisku Fd
Jeżeli środek ciężkości powierzchni Fd nie pokrywa się ze środkiem ciężkości powierzchni F, co wpływa na wartość siły niszczącej N„, to wówczas w powyższym wzorze dla wartości F należy przyjąć podwójną wartość części mniejszej z dwóch, na które dzieli całkowitą powierzchnię oś przechodząca przez środek ciężkości powierzchni Fd.