Posadzki z płytek w porównaniu z posadzkami jednolitymi posiadają nastę­pujące zalety: możność uzyskania większej wytrzymałości betonu dzięki zagęszczaniu w prasach hydraulicznych przy ciśnieniu 200 at n i więcej, płytki są mniej wrażliwe na osiadanie posadzki przy niejednolitym pod­łożu, posadzki z płytek są mniej wrażliwe na działanie skurczu i zmian tempe­ratury, a jeżeli powstaną pęknięcia, to są one zlokalizowane w spoinach i mało widoczne, w razie lokalnego zniszczenia posadzki przez nadmierne ścieranie lub ude­rzenia można ją naprawić przez wymianę zniszczonych płytek na nowe. Płytki lastrykowe mają najczęściej wymiary kwadratowe 15X15X1,5 cm lub 20X20X2,0 cm. Wykonywane są one najczęściej jako dwuwarstwowe, górna warstwa — z masy lastrykowej o grubości 0,5-t-I cm i dolna — z zaprawy ce­mentowej o grubości 1,5-5-2,5 cm. Górną warstwę płytki wykonuje się o sto­sunku mieszaniny 1 : 2,5-j-l : 4, dolną — najczęściej o stosunku 1 :3-r-l : 5, sto­sując piasek gruboziarnisty. Należy mieć na uwadze, aby zawartości cementu w obu warstwach były do siebie zbliżone, w przeciwnym razie może wystąpić zmiana odkształceń obu warstw, powodująca ich oddzielenie się. Ilość wody, zarówno w masie warstwy górnej, jak i dolnej, powinna być możliwie niewielka, a w każdym razie mniej­sza w zaprawie dolnej warstwy płytek. Podczas prasowania płytki, gdy górna warstwa betonu szlachetnego znajduje się na spodzie formy, a warstwa za­prawy cementowej na górze, górna suchsza warstwa zaprawy powinna odcią­gać nadmiar wody z dolnej warstwy lastrykowej. Płytki lastrykowe wykonuje się ręcznie w formach stalowych, w prasach o dźwigni kolankowej, najczęściej jednak mamy do czynienia z produkcją przemysłową w prasach hydraulicznych o dużej wydajności. Rozróżniamy dwa zasadnicze rodzaje pras: 1) prasa z dobudowanym obok stołem pokrytym wałkami, na których od- bywa się droga powrotna pustych form (rys. 9-4) oraz 2) prasa o stole obrotowym (tzw. rewolwerowa, rys. 9-5). Prasy pierwszego rodzaju obsługuje zasadniczo dwóch robotników: jeden robotnik napełnia formy nasą górną i dolną i podsuwa formę pod prasę, drugi zaś wyjmuje z prasy gotowe płytki, ustawia je na podstawionych wózkach, a puste formy przesuwa na wałkach pierwszemu robotnikowi do dalszego wy­korzystania. Prasowanie płytek na stołach obrotowych odbywa się w ten sposób, że stół obraca się skokami po ćwierć obrotu (jeżeli są 4 otwory robocze w stołach) z tym, że podobnie jak poprzednio — przy pierwszym otworze następuje włożę­nie podkładki, na drugim — napełnienie formy obiema masami, na trzecim — sprasowanie płytki, a na czwartym — wyjęcie jej ze stołu przez wyciśnięcie wraz z podkładką do góry. Płytki posadzkowe lastrykowe o większych wymiarach (30X30 cm i więcej) można zagęszczać przez wibrowanie na stołach wibracyjnych. Świeże płytki z prasy przenosi się na stojące obok wózki z półkami w ten sposób, że świeżą płytkę ustawia się wraz z podkładką pionowo, dostawia do wolnej strony przenoszonej płytki płytkę z blachy stalowej grub. 2 mm i ujętą w ten sposób z obu stron świeżą płytkę przenosi się na wózek, a następnie odej­muje ostrożnie podkładkę i blachę. Twardnienie płytek odbywa się najczęściej w komorach betonowych, w parze o niskim ciśnieniu, w komorach nieogrzewanych zaopatrzonych na stro­pie w rozpylacze wody lub w kąpieli wodnej. Stały dopływ wilgoci do tward­niejących świeżych płyt powinien trwać co najmniej dwa tygodnie. Wtedy płytki uzyskują należytą wytrzymałość, są mało nasiąkliwe, mało ścieralne i nie wykazują rys. Przy wykonywaniu płytek kolorowych następuje dodatkowa, wstępna czynność przygotowania zaprawy do warstwy górnej, a mianowicie staranne wymieszanie farby z cementem, bądź w specjalnych młynach kulowych, bądź też w betoniarce przeciwbieżnej. Mieszanie zaprawy do dolnej warstwy może odbywać się w betoniarkach wolnospadowych. Posadzki z płytek lastrykowych wykonuje się najczęściej jako jednobarwne, dając czasami wzdłuż ścian pas (fryz) z płytek o innym zabarwieniu. Wyjąt­kowo stosuje się płytki wzorzyste o dwu lub więcej barwach. Należy wtedy po­sługiwać się wzornikami (szablonami) nożowymi, które umieszcza się w pustej formie, po czym napełnia poszczególne przedziały wzornika koloro­wymi masami lastrykowymi za pomocą specjalnej łyżki. Po lekkim wstrząśnię­ciu formy masy te wypełniają szczelnie poszczególne przedziały wzornika, co pozwala na jego wyjęcie bez uszkodzenia granic poszczególnych barw. Na to sypie się warstwę wilgotnej zaprawy cementowej i poddaje płytkę sprasowa­niu, uważając, aby zaprawa cementowa wessała nadmiar wody z kolorowych części górnej warstwy płytki. Po częściowym stwardnieniu płytek należy rozpocząć szlifowanie: ziarna kruszywa powinny tkwić już dostatecznie silnie w betonie, aby w czasie szlifowania nie wypadały. Wstępne szlifowanie wykonuje się ostrym piaskiem kwarcowym lub proszkiem karborundowym przy stałym zwilżaniu powierzchni płytek wodą. Szlifowanie kończy się przy użyciu drobnego pyłu kwarcowego, w końcowym okresie twardnienia płytek. Obecnie stosuje się wyłącznie szlifowanie mechaniczne na szlifierkach tarczowo-obrotowych (rys. 9-6), pracujących w ten sposób, że na kilku lub kilkunastu promienistych ramionach osadza się w uchwytach płytki, po­wierzchnią ścieralną ku dołowi. Przez obracanie się ramion wokół ich osi pio- nowej płytki posypane materiałem ściernym trą o dno szlifierki. Niezależnie od tego ruchu obrotowego płytki obracają się powoli dookoła własnego środka ciężkości; dzięki podwójnemu ruchowi obrotowemu następuje równomierne ście­ranie się płytek na całej powierzchni. Po zakończeniu szlifowania występuje wyraźnie budowa górnej warstwy płytek, a w szczególności ukazują się poszczególne ziarna grysów marmuro­wych, najczęściej białe. Wielkość tych ziarn można specjalnie dobierać, aby były one widoczne z wysokości oczu idącego po posadzce przechodnia. Ziarna nie powinny być zbyt drobne, ponieważ wtedy posadzka sprawia wrażenie jednolitej masy, lecz nie powinny być również zbyt grube, gdyż wówczas rażą swą pstrokacizną. Na zakończenie należy zwrócić uwagę, aby cała posadzka z płytek lastryko­wych na całej swej powierzchni była jednolicie ścieralna, w przeciwnym bo­wiem razie po upływie pewnego czasu może okazać się, że np. ziarna grysów marmurowych, jako twardsze, nie wykażą zużycia, natomiast w bardziej ście­ralnej zaprawie łączącej te ziarna wystąpią wyżłobienia. Badanie płytek lastry­kowych podaje praca .