Reklama
A A A

Farby

Pod nazwą „farby suche" — czyli w skróceniu „farby", „barwniki" lub „bar-widła" rozumie się substancje barwiące nieorganiczne, zwane ogólnie „pigmen­tami", stosowane w stanie suchym w postaci proszku jako dodatek do zapraw budowlanych i do betonów szlachetnych, w celu nadania im żądanej barwy. Suche farby cementowe powinny być odporne na działanie wapna zawartego w cemencie oraz na światło i czynniki atmosferyczne. Powinny być one wy­dajne, tzn. silnie barwiące, łatwo mieszające się ze składnikami zaprawy oraz nierozpuszczalne w wodzie; nie mogą one wpływać ujemnie na wytrzymałość oraz na czas związania cementu. Farby cementowe nie powinny tworzyć wy­kwitów, a więc nie powinny zawierać soli rozpuszczalnych w wodzie, nie po­winny również zawierać obciążników oraz zanieczyszczeń w rodzaju gipsu, barytu czy kredy, które redukują ich siłę barwienia oraz wywołują pęcznienie i wykwity. Najlepsze wyniki otrzymuje się przy stosowaniu tlenków mine­ralnych naturalnych lub sztucznych. Barwne tlenki i wodorotlenki żelaza, chromu, manganu i kobaltu, jako połączenia stosunkowo trwałe, najtrudniej ulegają przemianom chemicznym w ośrodku alkalicznym, jaki stanowi za­prawa cementowa. Farby należy stosować z dużą ostrożnością i poprzez dobór farb suchych o najwyższej sile barwienia ograniczać ich ciężar do możliwego minimum. Należy stwierdzić, że w porównaniu z bogatym asortymentem farb produko­wanych w krajach uprzemysłowionych, wyrób farb w Polsce przedstawia się raczej niekorzystnie. Brak jest pożądanych przez architektów farb o kolorach czystej czerwieni, cynobru, brązu i wielu innych o głębokich tonach. Zbyt duże wahania w odcieniu tego samego produktu nie pozwalają na uzyskanie nale­żytych efektów kolorystycznych. Poniżej podajemy wykaz badań, które należy wykonać przy kontrolnym od­biorze farb suchych: odporność na działanie wapna, odporność na działanie cementu, odporność na działanie światła, wydajność, miałkość, wpływ na szybkość wiązania, badanie początku i końca wiązania, h) różnica w odcieniu. Farby jako dodatki do zaprawy cementowej wywierają często ujemny wpływ na jej składniki, nie należy więc dla zwiększenia wyrazistości zabarwienia za­prawy lub betonu podwyższać zawartości barwidła. Zbyt duża jego ilość może bowiem poważnie zmniejszyć wytrzymałość mechaniczną zaprawy i mrozood­porność, a zwiększyć nasiąkliwość. Doświadczenia wykazały, że przeciętna górna granica ilości farby wynosi 10% ciężaru cementu. Należy pamiętać o korzyściach, jakie daje stosowanie kompozycji z dwóch lub trzech farb w odpowiedniej proporcji. Na przykład dodatek żółcieni żelazowej jasnej do zaprawy daje przyjemny jasnożółty kolor już przy 6%, a kolor kre­mowy nawet przy 2% ciężaru cementu. Ceglaste zaprawy i betony otrzymujemy przez „łamanie" czerwieni i żół­cieni. Na przykład 4% dodatek żółcieni żelazowej i 4% dodatek czerwieni że­lazowej daje żądany odcień czerwonoceglasty. Kompozycja mieszanki powyż­szych farb w różnych proporcjach może dać całą gamę ceglastych odcieni, które można z kolei „przygasić" niewielkim dodatkiem czerni.