Budynki przefabrykowane szkieletowe
Zalety prefabrykowanych konstrukcji szkieletowych w porównaniu z konstrukcjami tradycyjnymi monolitycznymi są następujące:
wyeliminowanie lub bardzo duże ograniczenie mokrych procesów na budowie, a tym samym zmniejszenie ilości wilgoci budowlanej zawartej w stanie surowym budynku,
umożliwienie użycia wysokich marek betonu, a tym samym zmniejszenie przekrojów elementów konstrukcji,
c) wyeliminowanie kosztownych i pracochłonnych deskowań i rusztowań.
Opłacalność stosowania prefabrykowanych konstrukcji szkieletowych zależy
od stopnia powtarzalności tak samych budynków, jak i elementów w budynku. Im więcej budynków o tej samej konstrukcji przewidzianych jest do realizacji na jednym placu budowy i im mniej typów elementów występuje w konstrukcji szkieletu, tym koszta realizacji obiektu będą mniejsze.
Niemały wpływ na wielkość kosztów montażu szkieletu ma konstrukcja i sposób wykonania połączeń poszczególnych elementów. Ze względu na stosunkowo małą wytrzymałość betonu na rozciąganie i ścinanie, w połączeniach elementów stosuje się dość znaczne przekroje betonu lub duże ilości stali. W konstrukcjach szkieletów hal fabrycznych, magazynów, garaży, domów towarowych itp., gdzie występują dość znaczne obciążenia użytkowe, otrzymuje się tak znaczne przekroje betonu, że ilość stali zbrojenia w węzłach jest niewielka. Natomiast w szkieletach budynków mieszkalnych i biurowych, które tak ze względów konstrukcyjnych jak i estetycznych oraz z uwagi na konieczność uzyskania jak największej powierzchni użytkowej nie mogą mieć widocznych słupów, rygli itp., przekroje tych elementów powinny być możliwie małe. Spód sufitu wymagany jest najczęściej jako płaski, bez widocznych żeber lub podciągów. Warunek ten pociąga za sobą konieczność ukrycia połączeń elementów, co znowu wyklucza stosowanie zwiększonych przekrojów elementów w miejscach styków, jak to często występuje w prefabrykowanych halach przemysłowych.
Obok wymienionych wyżej zagadnień należy przy projektowaniu i wykonaniu prefabrykowanych konstrukcji szkieletowych mieć na uwadze:
a. Dla zapewnienia sztywności i zmniejszenia niebezpieczeństwa powsta-
wania rys, szczególnie od strony elewacyjnej budynku, należy dążyć do mono-
litycznego lub przynajmniej prawie monolitycznego połączenia poszczególnych
części szkieletu.
b. Ciężar elementów szkieletu należy, ze względu na znaczną wysokość pod-
noszenia, w przeciwieństwie do ciężaru prefabrykowanych elementów budyn-
ków niskich — ograniczyć do 1 lub 1,5 T.
c. W czasie montażu konieczne jest przestrzeganie dopuszczalnych tolerancji
ustawienia elementów w pionie i poziomie, ponieważ w wysokich szkieletach
małe n»vet niedokładności dodając się prowadzą do znacznych odchyłek.
Z tych względów należy zarówno w konstrukcji samych węzłów, jak i w spo-
sobie montażu elementów przewidzieć możliwość wyrównania ewentualnych
niedokładności.
d. Konstrukcja szkieletu powinna zapewniać możliwość łatwego i ekonomicz-
nego prowadzenia instalacji. Zakres robót instalacyjnych w nowoczesnych wy-
sokich budynkach mieszkalnych jest tak duży, że opłaci się nieraz wybrać
mniej ekonomiczny pod względem konstrukcyjnym schemat szkieletu, spełnia-
jący jednak warunki łatwego montażu przewodów i armatury instalacyjnej.
e. W celu pełnego wykorzystania zalet, jakie daje budownictwo z prefabry-
katów, należy dążyć do wyboru takiej metody organizacji, która zapewnia nie-
przerwany, potokowy przebieg montażu. Należy przy tym pamiętać o tym, że
montowany szkielet w każdym okresie prowadzenia budowy powinien mieć
zapewnioną stateczność, a więc i w okresie przed wypełnieniem betonem wę-
złów łączących poszczególne elementy.
f. Dla uniknięcia znacznych kosztów transportu elementy szkieletu powinny
być produkowane bezpośrednio na placu budowy lub w jego pobliżu. Kształt
elementów powinien być prosty, umożliwiający stosowanie łatwo rozbieralnych
form.
g. W przypadku dostawy elementów z wytwórni znajdującej się poza tere-
nem budowy zaleca się stosować „montaż z kół" (por. rozdz. 2), polegający na
podnoszeniu prefabrykowanych elementów bezpośrednio ze środków transpor-
towych.